Böbrek bağışlayanlar istediğini yiyip içebilir çocuk da yapabilir
Bazı yakınlar, böbreğini verme konusunda tereddüt ediyor, ’Hasta olur muyum, diyet yapmam gerekir mi, hamile kalabilir miyim’ diye endişeleniyor...
23.12.2006
Türkiye’de gerek dini inanışlar, gerekse bilinç eksikliği nedeniyle organ bağışı rakamları batı ülkelerinin çok altında. Hal böyle olunca da böbrek nakli için ilk olarak aileye, hasta yakınına başvuruluyor. Ancak çoğu kişi böbreğini vermenin onu yarım bırakacağını, hastalıklara daha açık olacağını sanıyor. Fakat Akdeniz Üniversitesi Organ Nakli Bölümü’nün ve Sağlık Bakanlığı’na bağlı Böbrek Bilim Kurulu’nun Başkanı Alper Demirbaş’ın sözleri birçok hasta yakınının yüreğine su serpecek. Zira Alper Demirbaş böbrek verenlerin yaşam kalitesinde hiçbir farklılık olmadığını söylüyor...
O ZAMAN NEDEN 2 BÖBREĞİMİZ VAR?
* Böbrek naklinde ilk olarak aileye, yakınlara başvuruluyor. Ancak onlar da verici olmaktan korkabiliyor. Zararı var mı böbrek vermenin?
Bu aşmaya çalıştığımız önemli bir sorun. Bu ameliyatlar 1955’ten beri yapılıyor. İnsan üzerinde yapılan ilk transplant canlı vericili böbrek naklidir. Tek yumurta ikizleri arasında yapılmıştır çünkü onlar arasında doku reddi olmaz. O tarihten bu yana 400 binin üzerinde böbrek ameliyatı yapıldı. Yani elimizde böbrek verenlerin tam 40 yıllık takipleri var. Peki böbrek bağışlamış olmalarından ötürü aynı yaştaki ve sağlık durumdaki insanlardan daha mı fazla böbrek ya da tansiyon hastası oluyor? Ya da başka hastalıklar\’85 Hayır. Bunu söylediğim zaman bana diyorlar ki “O zaman neden iki tane böbreğimiz var?” Aslında herkesin iki böbreği de yok. Buraya bir yakını için böbreğini bağışlamaya gelen insanların, tek ya da üç böbreği olduğunu nadir olmayarak gördük. Toplumda belli bir oranda insan tek böbrekle yaşar, belli oranda insan da üç. Durduk yere kimse kaç böbreği olduğunu niye öğrensin. Sonra verici diyet yapacak mı diye soruluyor. Hayır, isterse çocuk da yapabilir. Hatta bazı görüşlere göre vericilerin sağlık durumu daha da iyi oluyor. Çünkü altı ayda bir muayeneden geçiyorlar. Ayrıca biz her isteyeni verici yapmıyoruz. Bir yakını için böbreğini vermek isteyen birini dişinden psikolojisine kadar önce muayeneden geçiriyoruz, iş en son böbreğe geliyor. 50’ye yakın tahlilden geçtikten sonra bu karar veriliyor. Bu ameliyatlar tüm dünyada güvenli olduğu için yapılıyor.
* Peki ileride böbrek hastası olma riskleri yok mu?
Elbette var ama iki böbrekle ne ise tek böbrekle de o. Çünkü böbrek hastalıklarının çoğu sistematiktir ve iki böbreği aynı anda tutar. Biz gelen hastaya bu yüzden önce canlı nakil öneriyoruz. Bunun bir nedeni de en iyi kadavra böbreğin en kötü canlı böbrekten daha kötü olması. Çünkü beyin ölümünden sonra metabolik bazı sorunlar yaşanır. Ama canlı vericide tüm kontrol ameliyata kadar bizde. İşi özeti şu, insan vücuduna minimal bir risk alarak sevdiğinin hayatını üç katı uzatıyor.
* Birden fazla verici var ise kimi, neye göre tercih ediyorsunuz?
Uygulamada hastanın kendisinin ya da evli ise eşinin dördüncü dereceye kadar ki akrabaları böbrek verebilir. Bu da bir Türk ailesinde yaklaşık 350-400 kişilik bir grup oluşturuyor. İşte bu gruba organ bağışını, önemini, minimal bir risk taşıdığını anlatabilirsek hiç olmazsa bir kişi çıkabiliyor. Eskiden, aslında hâlâ birçok merkezde bu geçerli, doku uyumu sorunu vardı. Bu da potansiyel verici havuzunu çok azaltıyordu. Ama ABD’de ve Avrupa’daki büyük merkezlerde artık doku uyumu şart görülmüyor. Bundan üç ay önce bir yayının yayımlanmasıyla da bu duyuruldu.
* Doku uyumu nedir?
Şöyle ki altı doku grubu vardır, üçü anneden, üçü babadan gelir. Eskiden üç uyum olmazsa yapılmazdı (hala birçok merkez böyle düşünüyor.) Oysa üç uyum demek işi anne, baba ve kardeşlere kadar indirmek oluyor. Tesadüfler dışında. Dokuları yüzde yüz tutan sadece tek yumurta ikizleridir ya da kardeşlerin belli bir oranı olabilir. Ama altıda beş ile altıda sıfır uyum arasında hiç fark yok. Ama bizim 550 vakalık bir seri bunu gösterdi. Ne önemli o zaman, derseniz böbreğin yaşı. Genç olması ve hipertansiyonu falan olmaması gerek. Hani ben hasta olsam ve bana sorsalar: 65 yaşında dokuları yüzde yüz uyan birinin böbreğini mi tercih edersin, 30 yaşında ama hiç uyumu olmayan birinin mi? Ben genç olanı tercih ederdim.
* Doku uyumunun dışında bir de kan grubu farkı var. Son zamanlarda artık kan uyumunun da gerekmediği söyleniyor, doğru mu?
Kan uyumu daha çok ’0’ grubu için sorun oluyor. Çünkü onlar kendi gruplarının dışında başka kimseden böbrek alamıyor. Japonya’da kültürel nedenlerden kadavra bağışı yok denecek kadar az. Onlar bu yüzden kan grubu farkı bariyerini de aştılar. Her kan grubundan birbirine nakil yapabiliyorlar. Biz de alt yapımızı oluşturduk hatta hastaları hazırladık. Fakat bu bu tür vakalarda kullanılan bir ilaç var. Bu Almanya’da, Japonya’da kullanılıyor ama rutin kullanımda olmadığı için Bakanlık’tan bir türlü iznini alamadık. Oysa Japonlar 1200 vakada gösterdiler ki kan uyumu olanlarla olmayanlar arasında fark yok.
* Burada kullanılan ilaçların böbreğin ömrünü kısalttığına yönelik eleştiriler var. Kortizon gibi...
Doğru değil. Ayrıca kortizon her transplantta kullanılır. Kan grubu uyumsuzluğunda kullanılan ilaç Türkiye’de meme kanseri tedavisinde rutin olarak kullanılıyor da. Yani deneysel bir ilaç değil. Çok fazla yan etkisi de yok. Tekrar bakanlıkla görüşeceğiz.
* Böyle bekleyen hasta var mı?
Çok. Kan grubu uyumsuz nakil yapabilirsek nakil sayısı % 15 artacak.
* Tüm bunlar akraba dışından da verici bulunmasına tıbben olanak veriyor. Yasal olarak mümkün mü?
Yeni yasa taslağına göre akraba olmayanlar da hastanelerde oluşturulacak etik kurullar ikna edilirse verici olabiliyor. Bu kurulda bizlerin dışında 4 akademisyen daha var. Onlar da ikna olursa o zaman bu ameliyatları yapıyoruz ve bence bu doğru. Çünkü bir insan akrabalık bağı olmadan birine sevgiyle bağlı olabilir. Ha bunun bir tarafı da organ ticareti... Bunu konuşmayı hiç sevmiyorum. Bu insanlık suçu ama bir hastaya devlet olarak ne sunuyoruz? Diyoruz ki kadavradan nakil olabilirsin. Peki sana çıkma şansı ne? Antalya’da milyon nüfus başına 20 donör var. Yani milyon nüfus başına 40 böbrek. İzmir’de 17 donör, Ankara’da 7, İstanbul’da ise sadece 1.5. Türkiye’nin genelinde de milyon nüfus başına 2.1. İşte hastaya diyoruz ki sana iyileşebilmen için milyon kişi başına 2.1 donör yani 4.2 böbrek şansı sunuyoruz. Hastalar da “gitmeyin” desek de Mısır’a, Hindistan’a gidiyor.
* Sorun ne? Neden organ bağışı Antalya ve İzmir gibi 2 güzel örneğe rağmen Türkiye genelinde düşük?
1987’de cerrahiye başladım. ABD’ye gittim, 1997’de döndüm. O zamandan beri biz hep bunu tartışı-yoruz. İşte yoğun bakımlarda yatak sayısını artıralım, şunu yapalım, bunu yapmayalım falan. Ama bunların hiçbiri sorunu çözmüyor. Koordinasyon sistemi (ailelere ikna edecek kişiler) çok önemli. Biz bunu burada oluşturduk. Hani denir ya, “Türkler vermez” diye. Bu da büyük bir yalan, organ naklinin önemini anlattığımızda yüzde 65’i sonuç verdi. Ama her şeyin ötesinde işin esası şu: Kadavra organ nakli ağır iştir. Dün akşam hastaneye yedide girdim gece birde çıktım. Geçen bayramın iki günü ameliyattaydım. Benim tatilim falan yoktur. Ama biz de bir yerden sonra peygamber değiliz. Bu yüzden organ naklini çaycısından doktoruna herkesin çıkarına kılmamız gerek.
En az donör 17 milyonluk İstanbul’da
* Türkiye’nin en kalabalık şehri İstanbul’da 6 transplant merkezi var. Ancak 17 milyonluk megakentte donör sayısı, milyon kişi başına sadece 1.5...
* İstanbul’u milyon kişi başına 7 donör sayısısıyla Ankara izliyor. Başkentteki transplant merkezi sayısı da 7...
* İzmir ve Antalya, donör konusunda göğüs kabartıyor. Zira 4 transplant merkezine sahip 3.3 milyonluk İzmir’deki donör sayısı milyon kişi başına 17, sadece bir transplant merkezi olan 1.7 milyonluk Antalya’daki donör sayısı ise 20.
* Ortalamaya vurduğumuzda da Türkiye’de milyon kişi başına 2.1 donör düşüyor.
Destek ve ilginize teşekkür
Ben de hastayım ve korkuyorum
Benİm hastalığım 4 yıl önce orta ya çıktı, diyalize henüz girmiyorum çünkü kreatinim 3.5. Ama eninde sonunda gireceğini bilmek bile insanı korkutuyor. Yazınızı okudukça çok umutlandım, belki benim de diyalize girmeden nakil olma şansım olur. Kendime bir hayat kurmaya çalışıyorum yakında evleneceğim, evlendiğim insana da acı çektirmek istemiyorum. Sizden istediğim bana hayatınızdaki zorlukları anlatmanız, sosyal yaşamın kısıtlanıp kısıtlanmadığı ya da bu hastalık benim çocuğuma da geçebilir mi gibi sorularıma yazı dizinizde yanıt vermeniz. Teşekkürler...
Yazılarınızı takip ediyorum
Sizi isim olarak yıllardır tanıyan ve gerek yazılarınızı, gerekse çıkarmış olduğunuz kitap eklerini ilgiyle takip eden biriyim. Ben mizah yazarıyım hatta kitaplarımdan size gönderdiklerim de oldu. Halen Gırgır dergisinde yazıyorum. Doğrusunu isterseniz gazetedeki yazı dizisinden böbrek yetmezliği konusunda hasta olduğunuzu öğrenince çok üzüldüm. İnanın çok üzüldüm..
Abdullah Yılmaz
2 kez böbrek nakli yaptırdım
Merhabalar Buket hanım. 31 yaşındayım. 17 yaşından beride diyalize giriyorum fakat bu arada 2 tane böbrek nakli yaptırma şansım oldu, her ikisi de canlı (anne ve babadan) yani bu hastalığın her devresini, hemodiyaliz, periton diyalizi ve transplantasyon hayatını çok iyi biliyorum diyebilirim... Alıştım demem mümkün değil çünkü doğamıza aykırı bir hayat sunuluyor bize ve bu bir tedavi değil, bu bir yaşamı devam ettirebilme yöntemi olabilir ancak. Buna sadece alışmış gibi yaşamaya çalışıyor olabiliriz, etrafımızdaki insanları da daha az üzmek adına öyleymişcesine davranabiliriz. Yazı dizinizin elbette sıkı takipçisiyim, bizlerin hep yapmak istediği fakat gerek dili sizler kadar iyi kullanamamanın verdiği kaygı gerekse ses duyurmanın ülkemizdeki zorlukları sebebi ile başaramıyoruz. Bu yolda siz bir fırsatsınız bizler için
Eve eleman gönderip başı açık mı örtülü mü diye araştırılıyor, bu ne çirkin ne ayıptır
23.12.2006
Sezer’i, daha önce “iki koyun gütmemişler erken seçim istiyor” diyerek ima yollu eleştiren Başbakan Erdoğan bu kez de ataması yapılan bürokratlarla ilgili yaptırdığı istihbarat çalışmalarına sert tepki gösterdi. Erdoğan, “Bir bürokrat eşinin başıyla uğraşılmasının medeni bir çıkış olduğuna inanmıyorum. Bunlar çirkin ve ayıp” dedi.
Daha çok dinci TV’lere ya da kendine yakın bulduğu programcıların programlarına katılan Erdoğan, önceki gece ATV’deki Teke Tek programında Fatih Altaylı’nın konuğuydu. Başbakan Erdoğan, ‘istihbarat çalışmasını’ şöyle eleştirdi:
KONTROL ETTİRMEK AYIPTIR
“Üst düzey atamalarda, ilgili bakan teklif eder, başbakan onaylar, cumhurbaşkanı da gerekçelerini göstererek, reddeder yada onaylar. Bir insanın din ve vicdan özgürlüğünün Anayasal hak olduğu bir ülkede kendini yetiştirmiş, o kurumun içerisinde yıllarını vermiş, şu andaki iktidar da layık görmüş. Bunun evine elemanlar göndermek suretiyle eşinin başı örtülü mü açık mı? Kimler geliyor kimler gidiyor? Bunlar araştırılıyor. Bu ne çirkin, ne ayıptır. Böyle şey olur mu? Kafanın içindeki bölüme mi, başarısına mı, evindeki aile yaşamına mı bakacağız?”
Atamaların imam hatipli olması nedeniyle yöneltilen eleştirilere de tepki gösteren Erdoğan, şunları söyledi: “Sizin atamalarınızın tamamı imam hatipli, dediler. 857 atamadan imam hatip menşeli 52 kişi var. Ayıptır. Total atamaların hepsi de KPSS ile yapılıyor. Bunda seçme şansımız yok. Bunlar TC vatandaşı değil mi? İmam hatip dediğiniz nedir, illegal örgüt mü? Ben de oradan mezunum, bakanlarım, milletvekillerim var. Bunların memur olma hakkı yok mu? Bu düşmanlık ne? Bunlar da ülkenin evlatları, çalışıyorlar.”
Aday olup olmayacağımı ben biliyorum
Başbakan Erdoğan, Köşk’e adaylığına ilişkin şunları söyledi: “Aday olup olmayacağımı ben biliyorum. Bu benim dünyamda var ama kimseye açıklamam. Nisan’a kadar açıklamıyorsak, bu konuda hassasiyetlerimiz olmasındandır.”
‘Harem’ sözüyle ailemi kastettim
Köşk adaylığı için konuşurken “Haremimize girdiler” sözlerine de açıklık getirdi: “Hakaret etmeye kimsenin hakkı yok. Benden başladılar, eşimden, çocuklarımdan söylenmedik laflar bırakmadılar. ’Haremimize girdiler’ sözleriyle eş ve çocuklarımı kastettim. Göreve geldiğimden beri bu kesim ailemle ilgili hakaretvari ifadeler kullandılar. Beğenmeyebilirsin ama bu kişi 14 milyon oy almış bir insan.”
Acarİstanbul için çıkan yıkım kararını değerlendiren İsmet Acar, “Yargıda hakkımı sonuna kadar kullanırım. Haksızsam ben kendim yıkarım” dedi
23.12.2006
VATAN’ın dünkü manşetinden sonra, Acarkent ve Acarİstanbul tartışmaları boyunca sessizliğini koruyan İsmet Acar, konuşmaya karar verdi. VATAN’a telefonla ulaşan Acar, çarpıcı açıklamalarda bulundu:
“Diyelim ki, Danıştay ruhsat iptaliyle ilgili mahkeme kararını onayladı ve ruhsatlar kesin olarak iptal oldu. İmar planlarımız, onaylı planlarımız geçerli olacak. İmar planları geçerli olduğu ve ona uygun inşaat yapıldığı sürece yıkım yapılamaz. Oradaki inşaatların tamamı imar planlarına uygundur. Yapılan inşaatların tamamı için temel üstü vizesi yapılmış ve projelerine uygun olduğu resmi yazıyla bize bildirilmiştir.
YIKANLAR BUNU ÖDER
Biz orada ruhsat aldık, inşaatlara başladık. Mahkeme ’dur’ dedi, durduk. Biz ruhsatsız inşaat yapmadık, ruhsat aldık inşaatlara başladık, dur dendi durduk. Durduktan sonra çivi çakmadığımıza göre, orada yasal olmayan bir inşaat olmadığı gibi, oranın yıkımı da kesinlikle söz konusu olamaz. Oranın yıkımı halinde yıkanların bunu ödemesi gerekiyor. Eğer ruhsatın durdurulma kararından sonra inşaata devam etsek yıkım mümkün olabilirdi.”
İsmet Acar, inşaat yaparken yüzde 6’nın üzerine çıkılmadığını, bir santim fazlalık bulana tüm Acarİstanbul’un tapusunu verebileceğini de sözlerine ekledi. Kamuoyundaki tüm bu sansasyonun yanlış bilgilendirmeden kaynaklandığını iddia eden Acar, “Yargının vereceği karar başımızın tacıdır, lehimizde ya da aleyhimizde. Hiçbir şekilde yargı kararlarını tartışmam. Yoksa orada demokrasiden bahsedilemez. Lehimde aleyhimde yargının vereceği kararlara, orayı yıkmam gerekiyorsa, kimseye bırakmam kendim yıkarım.” İsmet Acar, Orman Bakanı ile ilk kez 2003’te görüştüğünü, Bakan’ın dosyayı dönemin Müsteşarı Nuri Uslu’ya verdiğini ve kendisine “1 hafta sonra gel” dediğini de söyledi. Acar, “Bir hafta sonra gittiğimde, Müsteşar Bey, Bakan’a bizimkiler yanlış yapmış, İsmet Bey haklı” dediğini aktardı.
slm son gelen benzin zammını protesto etmek isteyen arkadaslar 21.04.2008 den ıtıbaren her sabah 7.45 te 1 dakıka boyunca dortlulerı yakıp kornaya basacagız. ayrıntılı bılgı alem fm 89.2 dınleyerek bılgı edınebılır.
GünceL KonuLar 
__________________
Böbrek bağışlayanlar istediğini yiyip içebilir çocuk da yapabilir 
Normal
